Poetika – Portal Poetycki

Poezja, Wiersze, Proza, Piosenki

Subscribe to Poetika – Portal Poetycki
Technorati
del.icio.us
Marzec-30-14

Ewa Karaśkiewicz

posted by Agnieszka

***

Otrzymane od Bogumiła Pijanowskiego.
Otrzymałem dzisiaj (29.03.2014 r.) od Pani Ewy Karaśkiewicz telefon, a potem e-mail, że w niskonakadowym tomiku opracowanym przez Krzysztofa Nowaka i firmowanym przez grupę „Powroty” Jolanty Miśkiewicz są teksty, które całkowicie odbiegają od tego, co przekazała do druku. Ewa Karaśkiewicz – która zapisała się złotymi zgłoskami na scenach operowych w Polsce oraz za granicą – prosi mnie o sprostowanie i umieszczenie, gdzie to tylko możliwe poprawnego tekstu. Poniżej zamieszczam (na jej prośbę) pełną treść wiersza dotyczącego ról kreowanych przez tę wspaniałą artystę:

Ewa Karaśkiewicz

MOJE OPEROWE CV

/ z cyklu: Opera moja Miłość /

Ponad trzydzieści lat
jak płodna matka
rodziłam z pasją
kolejne istoty,
co śmiercią kończyły
swój wieczorny żywot:

Dziwna, okrutna, występna Salome
na rozkaz Heroda zmiażdżona tarczami,
gdy nad głową w misie lubieżnie pochylona
martwe usta proroka gryzła pocałunkami.

Wdzięczna, spokojna, młoda midinetka,
Mimi samotna na swoim poddaszu,
odeszła cicho, jakby w zawstydzeniu,
że tylu przyjaciół przy jej zimnym łożu.

Zbolała, lecz dumna Butterfly maleńka
z ciosem głębokim jak wers na sztylecie,
skoro Bóg nie zezwolił z honorem do końca,
wybrała honor, a oddała dziecię.

I zagubiona Zofia z Różą Srebrną w dłoni
upuściła ze szczęścia swą chusteczkę białą
kolędowym motywem duetu wzruszona,
a mały Murzynek skończył sprawę całą.

Kapłanka w świątyni z chórem niosła modły,
by hordę Etiopii zgnieść wojną zwycięską.
Aidę z kochankiem w grób losy powiodły;
powinność ojczyznom stała się ich klęską.

Halka przeniosła miłego w świat urojeń własnych
i z tym obrazem skoczyła w toń rzeki,
bo nie mogła pojąć: „tam ojciec, tu matka”,
że to świat niespójny, obcy i daleki.

Na huśtawce Hrabina szukała Hrabiego,
zamieniając smutek na płoche zaloty;
Wesele Figara to intryg rozgrywki
ponoć wszystko w obronie pokojówki cnoty.

I Liza tragiczna z wróżbnym przeznaczeniem
to, co nieuchwytne pragnęła dogonić;
„trzy karty” z Pik Damą – to złe zakończenie –
- motyw uparcie powtarzany dzwonił.

Krysta zagubiona w pomroce dziejowej
i Krystyna pod murem – na wprost karabiny,
a stary Magnus konając na ławce,
wcielał ducha córki w kształt malującej dziewczyny.

Hanna trzpiotliwa w portrecie prababki
z siostrą straszyła dwóch rycerzy dzielnych -
„vivat semper wolny stan” – jęknęli
i ruszył mazur dla dwu par weselnych.

Małgorzata szukała w lusterku twarzy swoich pragnień
tych, co rozbudził w niej dziwny, nieznany młodzieniec
i ta druga w duecie: „lontano, lontano”,
bez korali na szyi, ukrywała rumieniec.

Każdy Faust zawarł swój pakt z diabłem,
Mefistofeles zniewolił złym czarem dziewczyny;
„wstręt budzisz we mnie” – krzyknęły przed śmiercią –
- niebo się rozwarło, odkupiły winy.

Manon Lescaut szafując swej młodości wdziękiem,
zachłannie pożądała klejnotów i blasku,
skonała w ramionach wiernego kochanka –
„sola, perduta, abbandonata” – wśród pustyni piasku.

I Donna Elwira, jedna z trzech zdradzonych,
„mille tre” – w zapiskach – wściekła – nie pamięta;
gdy Don Juan uściskiem Komtura miażdżony
modliła się ze strachem, żarliwie, jak święta.

Pędząca Gerhilda cała w srebrnej zbroi
w cwale Walkirii na rączych rumakach
i Kassandra wieszcząca tragedię dla Troi,
że konia i miasto dostrzega w złych znakach.

Abigail na tronie zdobytym podstępnie –
- uwięziony ojciec, siostra znieważona;
„va pensiero” – wśród Żydów zabrzmiało posępnie;
władczyni na klęczkach, w uniżeniu, kona.

Violetta szczęśliwa wśród ataków kaszlu,
lecz listy wyrwały ją z ramion kochanka;
„addio del passato” – w pustkę zapłakała -
- śmierć nadeszła radosną ekstazą poranka.

Fleurette niegrzeczna i przy Sinobrodym
złości nocnikiem walnęła po mapie.
Pile rozwydrzona przy głupim Królu Ubu
w grupie riplejów za Ubicą człapie.

Nedda wiarołomna w dygu przed zdradzonym
kolombiny tańcem przedrzeźniała życie,
a mąż po zabójstwie: „komedia skończona” –
- wykrzyknął gapiom i zapłakał skrycie.

Przed portretem matki łzami się zalała,
ulegając złej mocy coraz bardziej rzewnie,
Hoffmanna i ojca prośby odrzucała
Antonia, ginąca jakoś dziwnie śpiewnie.

Pamina z ufnością przeszła wszystkie próby,
a Flet Czarodziejski rozsiewał swe dźwięki;
przez wodę i ogień prowadził ją luby –
- pani nocy zniknęła i opadły lęki.

Na Balu Baśni całkiem zagubiona,
zmarźnięte ciałko kryła łachmanami,
choinką w obcym oknie hipnotycznie zachwycona –
- tak umierała bajkowa Dziewczynka z zapałkami.

Joanna spalona wśród krzyków złowieszczych,
za czar swego ciała o czary posądzona;
mistrz Wit Stwosz ją w swoim ołtarzu umieścił –
- to święta grzesznica – Maria Magdalena.

I Micaela pokorna, uboga,
dwukrotnie spełniła matki polecenie;
trudna do Carmen i Jose’go droga;
każda miłość – jednako – to ból i cierpienie.

Swatka Jenta usilnie kojarzyła pary,
nie lubiła, gdy długo w samotności ktoś trwał,
i obojętne: młodzi to byli, czy stary,
a Skrzypek na dachu zawsze smętnie grał.

Kochała porywczo Pana Wojewodę -
- „jadu, co natychmiast uśmierci człowieka”-
- syczała Jadwiga raniona w swej dumie;
zmyliła kielichy – los z karą nie czekał.

Norma – dumna kapłanka Druidów
za kwiatem werbeny skrywała swe dzieci;
na stos wstąpiła wraz z kochankiem – wrogiem,
by w ogniu spopielić ślad grzesznego czynu.

Leonora z trucizną ukrytą w pierścieniu
pod murem więziennym – „miserere”- słucha;
innemu kłamstwo w przysięgę zaklęła,
lecz w ramionach najdroższych wyzionęła ducha.

Zofia Januszowi przysięgę składała.
„Ojcze z niebios…” – w kościółku śpiew uświetnił ślub;
„o, mój maleńki…” – Halka rozpaczała;
Zofii szczęście dozgonne, a góralce grób.

Nieugięta Rachela po kres nie wiedziała,
jaką tajemnicę skrywał ojciec w sercu;
miłość i nienawiść w kipieli skąpana –
- i Żyd i kardynał, bo dwóch miała ojców.

Tatiana z sercem rozdartym boleśnie
na niechcianą przysięgę i miłość wzgardzoną –
- „praszczaj na wiek” – przerwała mu śpiesznie,
lecz serca nieposłuszne, wciąż miłością płoną.

Tragicznej historii Andrea Chenier
stara i ślepa Madelon nie znała,
dumna ze śmierci syna pod Bastylią
ostatniego wnuka Rewolucji oddała.

Bramy Raju rozwarte przed krucjatą dzieci,
lecz historia inny los im zapisała;
z ołtarza spływały dziwne opowieści,
a Matka zawodziła w bólu skamieniała.

No i jeszcze ten żarcik – Wesele – Czechowa,
aktorzy prawdziwi, scena dramatyczna
i jak z zeszłego stulecia Śpiewaczka operowa –
- Ja w purpurowym kostiumie – poważnie idiotyczna.

Minęły lata,
ucichły oklaski,
pogasły światła,
pusta garderoba,
a ja się nadal błąkam
w pamięci rozblaskach
między swymi dziećmi,
pamiętam imiona,
nie mylę ich wcale

tylko, że one w mroku
jakoś się rozbiegły.

Staję więc na zgliszczach
w pół spełnionych marzeń,
bo to miał być dom wielki,
trwały jak opoka;
może się jeszcze czasem
w czyjejś myśli zakołaczę,
lecz mój czas przeminął
i znów innej matki
rodzi się epoka.
EWA KARAŚKIEWICZ

Spis ról Ewy Karaśkiewicz zgodnie z przedstawioną kolejnością:
1. Richard Strauss – Salome – tytułowa.
2. Giacomo Puccini – Madama Butterfly – tytułowa.
3. Giacomo Puccini – Cyganeria – Mimi.
4. Richard Strauss – Kawaler Srebrnej Róży – Zofia.
5. Giuseppe Verdi – Aida – kapłanka.
6. Stanisław Moniuszko – Halka – tytułowa.
7. Wolfgang A. Mozart – Wesele Figara – Hrabina.
8. Piotr Czajkowski – Dama Pikowa – Liza.
9. Józef Świder – Magnus – Krystyna – Krysta.
10. Stanisław Moniuszko – Straszny Dwór – Hanna.
11. Charles Gounod – Faust – Małgorzata.
12. Arrigo Boito – Mefistofeles – Małgorzata.
13. Giacomo Puccini – Manon Lescaut – tytułowa.
14. Wolfgang A. Mozart – Don Juan – Donna Elwira.
15. Richard Wagner – Walkiria – Gerhilda.
16. Witold Rudziński – Odprawa posłów greckich – Kasandra.
17. Giuseppe Verdi – Traviata – Violetta.
18. Jacques Offenbach – Rycerz Sinobrody – Fleurette.
19. Krzysztof Penderecki – Ubu Król – Piele.
20. Ruggiero Leoncavallo – Pajace – Nedda.
21. Jacques Offenbach – Opowieści Hoffmanna – Antonia.
22. Wolfgang A. Mozart – Czarodziejski Flet – Pamina.
23. Józef Świder – Wit Stwosz – Joanna.
24. Józef Świder – Bal Baśni – Dziewczynka z zapałkami.
25. Georges Bizet – Carmen – Micaele.
26. Joseph Stein – Skrzypek na dachu – Jenta.
27. Mikołaj Rymski-Korsakow – Pan Wojewoda – Jadwiga.
28. Vincenzo Bellini – Norma – tytułowa.
29. Giuseppe Verdi – Trubadur – Leonora.
30. Stanisław Moniuszko – Halka – Zofia.
31. Jacques Halevy – Żydówka – Rachele.
32. Piotr Czajkowski – Eugeniusz Oniegin – Tatiana.
33. Umberto Giordano – Andrea Chenier – Madelon.
34. Jerzy Andrzejewski – Bramy Raju – Matka.
35. Antoni Czechow – Wesele – Śpiewaczka.

/Dwie ostatnie, są to postacie wymyślone przez reżyserów./
/ Taka kolejność przedstawionych oper nie jest rzeczywistą kolejnością kreowanych przez tę wybitną solistkę postaci./.
EWA KARAŚKIEWICZ